De stedelijke vergroening loopt vaak tegen harde grenzen aan: het is doorgaans zwaar, kostbaar en vraagt om ingewikkelde onderconstructies en onderhoud. Respyre brengt daar met een unieke methode verandering in.
We gingen in gesprek met Auke Bleij, founder van Respyre en R&D Manager Joshua Hauser over de missie van hun startup en hun nieuwe testomgeving op The Field!
De start van Respyre
“Het begon allemaal met fundamenteel onderzoek naar spontane mosgroei op beton,” legt Auke uit. Lange tijd dachten constructeurs dat mos beton aantastte en kapot maakte. Maar uit onderzoek van de TU Delft bleek het omgekeerde: mos groeit juist op beton dat al beschadigd is. De onderzoekers dachten door: als je beton op een specifieke manier ‘slecht’ maakt, kun je de mosgroei juist stimuleren.
Tegelijkertijd deed Auke tijdens zijn bachelorstudie aan de TU Delft onderzoek naar het koelen van steden. Het antwoord bleek simpel: vocht in gevels. Als de zon opkomt, verdampt dit vocht, wat zonne-energie verbruikt in plaats van de stad op te warmen. De praktische mos-op-beton methode en de theoretische koelingsstudie kwamen zo samen: we kunnen steden verkoelen met mos op beton.
Van beton tot bioproduct
Met hun technologie om mos direct op beton te laten groeien, kiest Respyre een heel andere route dan traditionele groene daken en gevelsystemen. De traditionele systemen vereisen bijna altijd extra constructies, zoals grond op de grond of plastic cassettes vol plantenpot systemen die vragen om dure en complexe irrigatiepompen. Bouwbedrijven kiezen daardoor al snel voor traditionele, grijze alternatieven.
“Wij proberen de voordelen van groen te leveren voor de prijs van grijs,” zegt Auke. Respyre heeft geen extra grond of zware potten nodig; het verandert de gevel zelf in een groeibasis. Het resultaat is een lichtgewicht gevelproduct dat per ontwerp mos laat groeien. De totale eigendomskosten liggen daardoor tot wel twaalf keer zo laag als bij traditionele cassette systemen, waardoor verticale vergroening ook haalbaar wordt voor sociale woningbouw of ziekenhuizen.
De kracht van functionaliteit over esthetiek
Toch brengt die technologie ook uitdagingen met zich mee. Waar baksteen of traditionele cassettes een honderd procent garantie bieden op een strak uiterlijk, werkt Respyre met de natuur en kun je niet altijd een volledig groene muur garanderen.
“Mossen hebben seizoenen,” legt Joshua. “In gunstige periodes zijn ze prachtig groen, maar tijdens droge periodes worden ze zilvergrijs en verschrompelen ze. In tegenstelling tot grotere planten, merk je dit bij mossen op dag-niveau (bij grotere planten op kwartaal niveau). Dat maakt ze veerkrachtig genoeg om op allerlei plekken te groeien, maar een mosmuur ziet er niet het hele jaar door felgroen uit. Mensen willen vaak de volledige controle, maar met levende gevels moet je die controle loslaten.”
In plaats van te focussen op constante esthetiek, richt Respyre zich daarom op meetbare impact: stedelijke verkoeling, CO2-opname en biodiversiteit. Om die functionele impact hard te maken, leidt Joshua de veldtesten bij ons op The Field.
Aan ons tiny house The SMRT Building hangen inmiddels testomgevingen van Respyre. Vanuit R&D werkt Joshua aan een grondige basis met harde data over betoncomposities, mossoorten en bewateringsparameters. Het opzetten van deze testomgeving leverde het team de afgelopen periode direct cruciale inzichten op. “De mosgroei voldeed dit seizoen nog niet helemaal aan onze doelen,” vertelt Joshua. “Dat kun je zien als falen, maar wij leerden hier juist enorm veel van. Doordat we alles nu nauwkeurig traceren, krijgen we voor het eerst écht inzicht in waarom de mos op bepaalde plekken wel of juist niet groeit.”
Joshua zijn langetermijndoel is om een slim platform te creëren dat al deze data koppelt zodat het bedrijf persoonlijk advies kan geven aan klanten die om advies vragen of het soort mos dat zij moeten gebruiken voor hun muur.
De droom voor de toekomst
In de komende periode focust Respyre zich volledig op het neerzetten van tien succesvolle pilotprojecten. Het team is daarom actief op zoek naar locaties om aan te tonen waar de technologie het best werkt. Wanneer die bewijslast er ligt, wil Respyre transformeren van een uitvoerend projectbedrijf naar een schaalbare leverancier en licentiehouder van bioreceptieve betonformules. Dit houdt in dat partijen bij hen kunnen aankloppen voor data-gedreven technisch advies en gestandaardiseerde oplossingen. Als leverancier richten ze zich voornamelijk op grote partijen, zoals prefab betonfabrikanten en pleisterbedrijven, zodat de technologie wereldwijd toegepast kan worden op grote, blinde muren van bijvoorbeeld datacenters en supermarkten.
Het uiteindelijke doel: van elke stad een klimaatadaptieve, biodiverse leefomgeving maken waar grijs en groen naadloos in elkaar overvloeien.
Om die droom waar te maken, zoekt Respyre op korte termijn nieuwe pilotlocaties met grote blinde muren (zoals supermarkten of universiteitsgebouwen) en onderzoekssamenwerkingen. Heb jij een geschikte muur of wil je meedenken? Neem dan contact op met Respyre via onderstaande button.
Wij wensen Respyre veel succes met het vervolg van hun testen bij zowel The Field als de nieuwe pilotomgevingen. Benieuwd hoe de testomgeving eruitziet? Kom langs bij The Field en neem een kijkje bij het tiny house The SMRT Building!